مراحل رشد و تکامل و آموزش مفاهیم دینی(1)؛ طفولیت

طفولیت (از تولد تا هیجده ماهگی)

نخستین مرحله ی رشد آدمی دوره ی طفولیت است که از تولد تا هیجده ماهگی ادامه دارد و طی آن باید در خانه یا در محیطی که برای فعالیتش مناسب باشد، زندگی کند و مورد مراقبت قرار گیرد. زندگی کودک شیرخوار در خوردن و خوابیدن و جنبیدن خلاصه می شود. به یاری فعالیت های حسی-حرکتی است که نوزاد به وجود خود و دنیای خارج از خود پی می برد ، اندام های خود را کشف و در به کار بردن آن ها مهارت پیدا می کند سا حواس خود را پرورش داده و از این طریق با خواض اشیا و اشخاص اطراف خود آشنا شده و به روابط آن ها پی می برد. حوزه ی این فعالیت ها ابتدا محدود به گهواره است . به تدریج با نشستن و حرکت کردن کودک بر وسعت آن افزوده می شود. در پایان این دوره به حیاط و باغچه گسترش می یابد.

اطفال بیشتر از سه حس ؛ لامسه، چشایی و بویایی لذت می برند و شاید آدمی در خردسالی بیش از هر زمان دیگر به این سه حس بستگی داشته باشد و با کنجکاوی و میل به فهمیدنی که در او وجود دارد ، به جستجوی  محیط و وارسی اندام خود بپردازد که ژان پیاژه آن را دوره یحسی-حرکتی نام می نهد. به همین دلیل است که کودکان در این دوران برای شناخت اشیای اطراف سعی در گرفتن و نزدیک کردن آن به طرف دهان خود را دارند.

جنبه ی انفعالی حیات نیز از همین دوره آغاز می شود و حیات عاطفی که ابتدا در احساس آسایش و یاعدم آسایش خلاصه می شود ، از حدود سه چهار ماهگی به صورت عواطف شخصی ، مثل ترس و سپس خشم و یرانجام همدلی و رفتار خاص مربوط به آن یعنی لبخند زدن ظاهر می گردد. منشا همه ی این حالات ، نزدیکترین فرد به او که معمولا مادر است می باشد. حضور مادر هم در رشد بدنی و عقلی کودک و هم در رشد عاطفی او تاثیر بسزایی دارد و امنیت خاطر کودک و اعتماد به نفس او از وجود مادر و به خصوص از مهارت هایی که در فراهم ساختن محیط مساعد از خود نشان می دهد ، سرچشمه می گیرد.